نخستين جشنواره بين‌المللي فيلم مستند ايران در حال برگزاري است و تا جاي كه وقت داشته باشم فيلم هايش را از كانال چهار مي بينم. يكي از فيلم ها برايم خيلي جالب بود و نتيجه گيري هاي فيلم ساز از واقعيت هاي كه به تصوير مي كشيد.در اين فيلم مردي وجود دارد كه براي سازمان تحقيقاتي روي ماهي ها كار مي كرد و زماني استخدام شده بود كه نگهبان قبلي را تكه تكه كرده بودن، كار براي روزي 1 دلار. از سوي ديگر هواپيماهاي اروپايي به آنجا مي آمدند و {علت اين رفت و آمد ها توضيح داده خواهد شد} خلبانان آن راضي به صحبت كردن راجب شغل خود نبودن ولي در آخر فيلم يكي از خلبانان حرف جالبي زد كه :براي كريسمس من به بچه هاي اروپايي انگور هديه مي دهم و به بچه هاي افريقاي اسلحه. جالب اينجاست كه نگهبان بومي موسسه گفت: بهترين حقوق را ارتش به سربازها مي دهد و ارتش در شرايت صلح حاضر به پذيرش سرباز جديد نيست و براي استخدام در ارتش آروزي جنگ مي كنم تا شايد خانواده ام زندگي بهتري داشته باشن. براي اولين بار بودم مي ديدم كسي براي زنده ماندن و بقاي زندگي خواهان جنگ بود و خيلي چيزهاي ديگر.. در آخر فيلم يكي از دوستانم گفت اين سينما مستند حقيقت بيشتر فيلم هاي مورد علاقه ي تو را نشان مي دهد(منظورش از فقر و گدايي بود) گفت بعضي وقت ها بد نيست از لبخند يك كودك فيلم بسازند. من هم در جواب چيزي نداشتن بگم جز اينكه انسان همواره بدنبال هموار كردن زندگي و از بين بردن بدي هاست. بدي يا هر چيزي كه بعنوان زشتي در جانعه محسوب مي شود را بايد نشان داد تا به فكر تغيير آن باشيم(البته ما اين جوري صحبت نكرده بوديم).. برسي فيلم به كمك محسن قادري.
اين فيلم محصول سال2004، در قالب مستند، فرانسه ، اتریش، بلژیک،107 دقیقه و به كارگرداني هوبرت ساوپر است.كارگردان فيلم خود را چنين
توصيف مي كند(حکایت آدمیان شمال و جنوب، ماجرای جهانی شدن وسرگذشت یک ماهی).دریکی ازسال های دهه 1960 در قلب افریقا گونه جانوری نوینی در دریاچه ویکتوریا به شناسایی رسید که از آن به عنوان یک تجربه نوین علمی یاد شد: ماهی خاردار نیل، شکارچی سیری ناپذیر آبها که تقریبا کل گونه های ماهیان بومی را به کام خود می کشید. امروزه اما گوشت این ماهی نورسیده که با شتاب زادآوری می کند به سراسر جهان صادر می شود
هواپیمای باربری غول پیکر شوروی پیشین هرروز به زمین می نشیند تا آخرین صید جنوب را درازای محموله شمال به دور دست برد...این محموله از راه رسیده اسلحه های کلاشینکوف و مهماتی نظامی برای برافروختن آتش جنگ های بی شمار درقلب سیاه یک قاره است:افریقا
این داد و ستد پر رونق چند ملیتی که ماهی را با مهمات جنگی معاوضه می کند، یک وصلت نافرخنده جهانی را در ساحل بزرگ ترین دریاچه گرمسیری جهان رقم می زند: لشکری از ماهیگیران بومی، بانکداران جهانی، کودکان بی سرپناه، وزیران افریقایی، اعضاء هیات های اتحادیه اروپا، فواحش تانزانیا و خلبانان روس.
محدوده دریاچه های پهناور که گفته می شود نخستین خاستگاه نسل بشر بوده مرکز سرسبز، حاصل خیز و معدنی افریقاست.این منطقه همچنین به خاطرحیات وحش بی مانند، قله های آتشفشانی برف گرفته، و پارک های ملی معروف خود شهرت دارد. در عین حال، اینجا به راستی« قلب تیرگی» دنیای ماست
بیماری های همه گیر و فزاینده، کمبود مواد غذایی و جنگ های داخلی درازمدت در این منطقه، درحالتی ازبی خبری و ناهشیاری اخلاقی رخ می دهند. این ستیزهای مسلحانه، خوفناک ترین و مرگبارترین ستیزهای تاریخ پس از پایان جنگ جهانی دوم بوده اند. تنها در شرق کنگو تلفات روزانه جنگ برابر با شمار کشته شدگان رخداد یازدهم سپتامبر نیویورک است. این نبردهای بی شمار اغلب به مثابه « ستیزهای قومی» بازشناسی می شوند که برخی از نمونه های آنها ستیزهای قومی روآندا، بوروندی یاسودان است. عامل نهفته چنین کشمکش هایی در بیشتر موارد چشمداشت های امپریالیستی به منابع طبیعی این مناطق است.
در کابوس داروین کوشیدم ماجرای پیروزی شگفت انگیز و عجیب و غریب یک ماهی و رونق اقتصادی گذرا و ناپایدار حول و حوش این« خیره کننده ترین» حیوان را در قالب تمثیل طعنه آمیز و هول انگیز چیزی نشان دهم که نظم نوین جهانی خوانده می شود. می توانستم چنین فیلمی را در سیرالئون نیز بسازم اما شاید آنجا به جای ماهی الماس را و یا در هوندوراس موز و در لیبی، نیجریه یا آنگولا نفت خام را نشان می دادم.گمان می کنم بسیاری از ما بر ساز و کار ویران گر روزگار خود خود آگاهی داریم اما نمی توانیم آن را به گونه کامل به تصویر درآوریم. ما از« پذیرش آن» ناتوانیم، ناتوان نسبت به باور حقیقی و بنیادی درباره آنچه که می دانیم. برای مثال باورنکردنی است که هرجا مواد خام اولیه کشف می شود آن منطقه به فقر و تنگ دستی می افتد وفرزندان آن به سرباز و تفنگدار تبدیل می شوند و دخترانشان به کنیزی و روسپی گری می روند. شنیدن و دیدین چندباره این موضوعات روحم را می آزارد.پس از صدها سال بردگی و استعمار افریقا، جهانی شدن بازارهای افریقا سومین و مرگبارترین تحقیر و خوارداشت مردمان این قاره است. خود پسندی کشورهای ثروتمند نسبت به جهان سوم(یعنی سه چهارم جمعیت جهان) در آینده خطرات بی اندازه ای را برای همه ملت های جهان پدید می آورد
به نظر می رسد که مشارکت کنندگان فردی یک نظام مرگبار رخساره های زشتی ندارند و در بیشتر موارد مقاصد و نیات شان بد نیست. این مردم من و شما را هم دربر می گیرد. برخی از ما« صرفا کار خود را می کنند»(مثل پرواز یک جامبوجت که ازنقطه الف به نقطه ب می رسد و کارش حمل بمب ناپالم است)، برخی نیز اساسا نمی خواهند بدانند، و برخی دیگر نیز تنها برای بقا می جنگند.در این مستند کوشیدم افراد را تا آنجا که امکان داشت از نزدیک و بی واسطه به فیلم درآورم. سرژی، دیامون، رافائل، الیزا آدم هایی واقعی اند که به گونه ای شگفت آسا پیچیدگی این نظام و برای من رازی واقعی را برملا می سازند

زمين بخواب رفتست ماه باران
بپوش روي مرا روزگار ويراني
بخواب كودك نازم
بخواب خانه بدوش
رمس رمس بكش از تاب
درد را مفروش
كنار جوي مشين و
طلب مزن به رعاع
نسيم باش و برقص
بر نگاه ساده ما
درون بيشه چشمت
ستاره باران باش
رداي شرم مپوش و
گلاب ريزان باش
زمين بخواب رفتست ماه باراني
بپوش روي مرا روزگار ويراني +

سال هاست
نان خشکی ها
از محله‌ی ما نمی گذرند
زیرا از نانِ خالی این همه سفره
چیزی برای پرندگان حتی
باقی نمی ماند ،
فقط می ماند بعضی شب ها
که پدر
دستِ خالی به خانه برمی گردد .
هر وقت پدر
دستِ خالی به خانه برمی گردد
من می فهمم
پنهانی دارد با خودش چه می گوید ،
همه چیز ... همه چیز گران شده است
قند ، چای ، نان ، چراغ ، چه کنم ، زهرمار ...
همه چیز گران شده است .
و من هر شب آرزو می کنم
ای کاش صمد بهرنگی زنده بود هنوز
هنوز ماهیِ سیاهِ کوچولو
به دریا نرسیده است .
و من هر شب خواب می بینم
دست هایم دارند بزرگ می شوند :
خشت ، کوره ، آجر
سنگ ، بیجه ، محمد !
زورم به هیچ کدام نمی رسد
آجرِ همه‌ی برج های جهان
از خواب و خاکسترِ من است
زورم به هیچ کدام نمی رسد
راهِ کوره پزخانه دور است
من باید بزرگ شوم
من مجبورم بزرگ شوم .
ما حق نداریم گرسنه شویم
ما حق نداریم حرف بزنیم
ما حق نداریم سرما بخوریم
ما نان نداریم
خانه نداریم
پناه نداریم
شناسنامه نداریم
شب نداریم
روز نداریم
رویا نداریم .
اینجا
ما هر چه داشته فروخته‌ایم
جز گنجِ بزرگِ پنهانی
که پدر به آن شرف می گوید
اسمم شرف است
پسر زارعبدالله
از پیاده‌های پاک دشتِ ورامین‌ام
از پیاده‌های پاک دشتِ بَم ، بامیان ، کرج ، کوفه ، آسیا !
و ما حق نداریم بمیریم
کَفن و دَفنِ درماندگان گران است
مزار و مجلس و گریه گران است
ما اشتباه به دنیا آمده‌ایم
دنیا
جای دزدانِ بی شرفی‌ست
که پرندگان را برای مٌردن
از قفس آزاد می کنند .
پ.ن:سید محمد علی صالحی.از مجموعه شعر « یوماآنادا ، فاخته باید بخواند ، مهم نیست که نصف شب است . » {+}
پ.ن: عیله اعدام، علیه سنگسار{+}